Kościół św. Kazimierza

Kościół św. Kazimierza stoi na placu Ratuszowym jako pomost między przeszłością a teraźniejszością Wilna. Zbudowany w latach 1604–1618 przez jezuitów, stał się pierwszym kościołem barokowym na Litwie i do dziś pozostaje jednym z najbardziej wyrazistych przykładów tego stylu w całej Europie Wschodniej.

Święty Kazimierz — patron Litwy

Kościół jest poświęcony św. Kazimierzowi, jedynemu oficjalnie kanonizowanemu litewskiemu królewiczowi. Kult Kazimierza Jagiellończyka (1458–1484) kwitł w Wilnie już w XVI wieku, dlatego jezuici, którzy przybyli do miasta, by szerzyć idee kontrreformacji, obrali tego świętego za patrona swojego nowego arcydzieła architektury sakralnej. Nad głównym wejściem do dziś spogląda wizerunek Kazimierza, przypominając, że kościół ten jest nie tylko zabytkiem architektury, lecz także żywą częścią królewskiego dziedzictwa Litwy.

Architektura: pierwszy barok na Litwie

Biała tynkowana fasada, harmonijny plan krzyża łacińskiego i ozdobna kopuła pośrodku — elementy te na początku XVII wieku wydawały się mieszkańcom Wilna zupełnie nowym językiem mówienia o Bogu i pięknie. Jezuici, mający bezpośrednie powiązania z rzymskim światem sztuki, przywieźli na Litwę wspaniałość, którą wcześniej można było zobaczyć jedynie we Włoszech czy Hiszpanii. Trzy nawy, sklepienia z lukarnami i bogaty wystrój wnętrza tworzą unikalne doznanie przestrzenne, niezmienione od czterech stuleci.

Burzliwy los historyczny

Kościół przetrwał więcej niż większość budynków w Wilnie. W 1812 roku, gdy armia Napoleona maszerowała przez miasto, został zamieniony na magazyn. W XIX wieku władze rosyjskie odebrały budynek katolikom i zamieniły go w cerkiew prawosławną — fasadę przemalowano, wnętrze przebudowano. W XX wieku władze sowieckie przekształciły świątynię w Muzeum Ateizmu: usunięto dekoracje religijne, a w salach prezentowano propagandę antyreligijną.

Po 1990 roku kościół został zwrócony wiernym, odrestaurowano historyczne ołtarze i odnowiono fragmenty fresków. Dziś funkcjonuje jako w pełni czynny kościół katolicki.