Premiera VMT | „VASAROTOJŲ KARŠTINĖ“

Carlo Oswaldo Goldoni

VASAROTOJŲ KARŠTINĖ

Komedia w dwóch częściach

Premiera: 24–26 września 2026 r.

Reżyseria – Gabrielė Tuminaitė

„Świat jest księgą, z której nauczyłem się najwięcej” – pisał jeden z największych mistrzów włoskiej dramaturgii, Carlo Goldoni. W jego twórczości świat ten iskrzy się i z niezwykłą siłą wyłania z ludzi, ich rozmów i codziennych sytuacji. Tworząc proste, prawdziwe, przekonujące i łatwe do zrozumienia historie, C. Goldoni przedstawia relacje międzyludzkie od środka, ukazując je we wszystkich odcieniach i czyniąc metaforą samego świata. W XVIII wieku pełnym mglistych perspektyw na przyszłość i przenikniętym niewytłumaczalnym okrucieństwem, gdy przeczuwano, że Europę czeka punkt zwrotny na zawsze zmieniający oblicze społeczeństwa, C. Goldoni pozostawał głęboko ludzki i potrafił zdobywać ludzi miłością i ciepłem nawet wtedy, gdy ostro ich krytykował. Wyprzedzając swoją epokę, dramaturg uchwycił kondycję współczesnego człowieka i jego troski, podkreślił znaczenie charakteru kobiety kwestionującej zakorzenioną tradycyjną rolę w społeczeństwie. Mistrzostwo to najpełniej ukazuje monumentalna „Vasarotojų trilogija”, złożona z trzech utworów: „Gorączka letników”, „Przygody letników” i „Po powrocie z letniska”.

Tej jesieni reżyserka Gabrielė Tuminaitė zaprezentuje w Wileńskim Teatrze Małym pierwszą część trylogii, „Gorączkę letników”. Livornas. Bohaterowie gorączkowo przygotowują się do wyjazdu na letni wypoczynek do podmiejskich willi, a na pierwszym planie jest zazdrość Leonarda o narzeczoną Giacintę, do której zaleca się także młody Guljelmas. W desperackim pośpiechu nie liczą się ani z normami finansowymi, ani moralnymi; bohaterów ogarnęła mania próżności. Mają nadzieję, że wyjazd do willi, tego magicznego „gdzie indziej”, pozwoli im spełnić się jako ludziom, a problemy, od których uciekają, same się rozwiążą. Szybko jednak okazuje się, że problem leży znacznie głębiej – w zupełnej niezdolności radzenia sobie z własnym życiem, które pędzi prosto ku przepaści. Bohaterowie bez przerwy miotają się między niepokojem, zazdrością, wybuchami gniewu i rozdrażnieniem, tempo nieustannie rośnie, a dynamika osiąga szaleństwo. Jakby owładnięci powszechną ewakuacją, zostawiają swoje domy-teatry zaśmiecone, splądrowane i zdewastowane, po czym ruszają gdzie indziej, tam, gdzie jest „lepiej”, mając nadzieję stać się tym, co im obiecano: bardziej utalentowanymi, piękniejszymi i bardziej uznanymi.

Carlo Goldoni (1707–1793) był weneckim dramaturgiem i reżyserem, autorem ponad sto pięćdziesiąt sztuk. Podjął się zadania, które wówczas wydawało się niemożliwe: stworzenia takiego teatru włoskiego, który zabrzmiałby w całej Europie i stał się bliski każdemu. Zaczynając tworzyć u schyłku commedia dell’arte , zdjął aktorom maski i podkreślił znaczenie tekstu, przywracając dramat pisany na scenę teatralną. Za życia niedoceniony, opuścił Włochy i ostatecznie popadł w całkowite ubóstwo, uważany jedynie za autora przeciętnych komedii. Odrodzenie przeżył w XX wieku, gdy wielcy włoscy reżyserzy – L. Visconti, G. Strehler, L. Ronconi i inni – zaczęli wystawiać jego dzieła jedno po drugim, a sceptyczni dyrektorzy teatrów musieli przyznać, że twórca sprzed dwóch stuleci jest aktualny jak nigdy. Dziś twórczość C. Goldoniego należy do największych dzieł dramaturgii światowej, a sam autor jest uznawany przez Włochów za „Galileusza nowej literatury”.

„Vasarotojų trilogija” to dzieło monumentalne nie tylko ze względu na matematycznie dopracowaną dramaturgię, lecz przede wszystkim dzięki poetyckiej dojrzałości pisarskiej i osiągniętej niemal filmowej precyzji. Kilka lat temu trylogia trafiła na listę 101 najlepszych i najbardziej wpływowych sztuk świata, sporządzoną przez cenionego wydawcę i redaktora M. Billingtona i opublikowaną w The Guardian.

W najbliższych latach teatr wraz z partnerami zaprezentuje widzom całą pełną niespodzianek trylogię, którą zobaczymy na scenach jako trzy osobne spektakle.

Twórcy

Przekład z włoskiego – Karilė Mozerytė, Dainius Būrė

Reżyser drugiej obsady – Karolis Zajauskas

Konsultant aktorstwa – Lucian Roman

Scenograf i kostiumograf – Youlian Tabakov

Kompozytor – Vygintas Kisevičius

Reżyser światła – Audrius Jankauskas

Tłumaczka prób – Ieva Frigerio

Asystenci reżysera – Andrius Merkevičius, Simona Ševčenkaitė, Vaidas Jaruševičius

Chórmistrz – Tadas Šumskas

Występują

Filipas, stary, pogodny mieszczanin – Mindaugas Capas

Džiačinta, córka Filippa – Alvydė Pikturnaitė / Laura Marija Rinkevičiūtė

Leonardas, wielbiciel Giacinty – Lukas Malinauskas / Mindaugas Činčys

Viktorija, siostra Leonarda – Greta Bendžė

Ferdinandas, próżniak i nierób – Saulius Ambrozaitis

Guljelmas, wielbiciel Giacinty – Mantas Bendžius / Klaudijus Matijošaitis

Fuldžencijus, starszy przyjaciel Filippa – Almantas Šinkūnas / Arvydas Dapšys

Paolas, lokaj Leonarda – Tomas Stirna / Rokas Siaurusaitis

Bridžida, służąca Giacinty – Ieva Gribauskaitė / Radvilė Budrytė

Čekas, sługa Leonarda – Kyrylo Kremenchuk

Bertas, sługa Leonarda – Vilius Kalasūnas

Kostanca – Ilona Kvietkutė

Sabina, starsza ciotka Giacinty – Jūratė Brogaitė / Rasa Jakučionytė

Tonjinas, nierozgarnięty młodzieniec zakochany w Rosinie – Kyrylo Kremenchuk

Rozina, siostrzenica Costanzy – Ieva Gribauskaitė

Letnicy – Jūratė Brogaitė, Rasa Jakučionytė, Ilona Kvietkutė, Nojus Mikalauskas, Ieva Gribauskaitė, Radvilė Budrytė, Saulė Rašimaitė, Sibilė Zavadskytė, Laura Marija Rinkevičiūtė i in.