KRÓLOWA ŚNIEGU || Baśń cieni dla dzieci

Baśń Hansa Christiana Andersena „Królowa Śniegu” to jeden z najsłynniejszych utworów duńskiego baśniopisarza, który stał się światową klasyką literatury dziecięcej. Opowieść o podróży dziewczynki Gerdy w poszukiwaniu brata Kaja wielokrotnie wystawiano w różnych teatrach i przenoszono na ekran. Choć baśń H. Ch. Andersena „Królowa Śniegu” została już wystawiona w wileńskim teatrze „Lėlė” w 1993 roku (reżyseria i scenografia: Vitalijus Mazūras), do powrotu do tego utworu skłaniają oryginalne pomysły twórców spektaklu.

Zdaniem reżyserki spektaklu Nijolė Indriūnaitė w baśni Andersena kryją się pytania istotne dla każdego pokolenia młodych widzów: co stanowi podstawę wzajemnych relacji; jak należy postrzegać zetknięcie Życia i Śmierci; gdzie kryje się nadzieja, tak potrzebna, by stworzyć nową jakość porozumiewania się? W historii głównych bohaterów baśni – siostry Gerdy i brata Kaja – pytania te pojawiają się, gdy dzieci tracą zdolność szczerego słuchania siebie nawzajem i przestają dostrzegać wątpliwości oraz ból bliskiej osoby. Podróż Gerdy do Laponii – krainy Królowej Śniegu – w celu odnalezienia tam brata i sprowadzenia go do domu to, według Nijolė Indriūnaitė, podróż „pielęgnowania wiary i miłości w wewnętrznym świecie dziecka”.

„W litewskim słowie «tikėjimas» («wiara») dostrzegamy zakodowane odniesienie do konkretnego działania, dzięki któremu można przywrócić spokój ducha: «tik - ėjimas» («tylko - chodzenie») – działania, które popycha Gerdę naprzód i nie pozwala jej stracić nadziei” – rozważa N. Indriūnaitė, podkreślając, że w przedstawieniu pozostawiono wiele przestrzeni twórczej dla środków wyrazu teatru cieni i teatru wizualnego, pozwalających rozwijać pole znaczeń spektaklu oparte na skojarzeniach i niejednoznacznościach.

W spektaklu aktorzy wykorzystują zasady teatru cieni, używane są ekrany różnej wielkości, prezentowane są projekcje, lalki o różnych formach i wykonane różnymi technikami (wycinanki z papieru, rzeźbione cienie o wyrazistej fakturze), maski oraz obiekty z plastycznie ukształtowanego papieru. Scenografia powstaje z wykorzystaniem zasad charakterystycznych dla estetyki filmowej – montażu różnych planów i obrazów oraz ekspresyjnej dynamiki ruchu obiektów. „Chcemy, aby mali widzowie zanurzyli się w swoistym świecie wizualnym, pełnym obrazów snów i wizji, rozwijającym się niczym wspomnienie” – mówi scenografka spektaklu Aušra Bagočiūnaitė Paukštienė.