WSZYSTKO, CZEGO NIE MASZ || Reż. R. Kazlas

„Słowo. Pauza – i to wszystko. Nic więcej nie mam,
Co mógłbym słowem wyrazić.
Tylko niebo i niebo, i oba srebrem
W popielatych włosach lśnią.”

Poeta Valdemaras Kukulas
1959–2011

„Gdy żelazo bólu ostygnie,
Otwórz oczy na barwę nieba i ziemi -
Jak anioła oddalającego się od siebie,
Ujrzysz złotogłową głowę wieku.”

Poeta Algirdas Verba,
Przyjaciel Valdemarasa Kukulas
1941–2000

Autor inscenizacji i reżyser spektaklu „Wszystko, czego nie masz”, Rolandas Kazlas:

„Jedna z książek poety i krytyka literackiego Valdemarasa Kukulas, w której recenzuje i rozważa litewską poezję i literaturę, nosi tytuł „Koniec ery wielkodusznych słów”. Kiedy zagłębisz się w poezję Valdemarasa Kukulas, jego postawę w twórczości, sam poeta wydaje się być strażnikiem, pieśniarzem tej ery wielkodusznych słów. Strażnik, pielęgniarz i twórca tych słów, niczym potomek jakiejś zaginionej, szlachetnej cywilizacji, bohater z czasów, gdy jeszcze żyli giganci, który zabłądził w tę epokę, opiewał, wierszował, wychwalał i opłakiwał ją, nas i nas przyszłych, ten kraj i ten świat, tę ziemię i to niebo, a potem ponownie wyruszył z powrotem do tej Wielkoduszności, której mu tak brakowało, której z takim oddaniem szukał w tym życiu, w twórczości, w tym coraz bardziej bezdusznym czasie.”

Spektakl „Wszystko, czego nie masz” jest oczywiście przeznaczony przede wszystkim dla fanów poety Valdemarasa Kukulas, a jednocześnie – dla wszystkich miłośników poezji litewskiej, ponieważ ten poeta, który pozostał wierny poezji do samego końca – jest jednym z najciekawszych, który poświęcił się twórczości w całości… Czytając jego wiersze, wyraźnie czujesz bolesny, przesiąknięty żalem głos samotnego poety i człowieka, w którym mieszczą się wszystkie ludzkie barwy. Słowami samego poety:

„Twoja samotność i twoja pełnia:

Wszystko straciwszy – wszystkim pełna.”

Wiersze poety są w zasadzie głównym bohaterem i tekstem spektaklu. Starałem się wsłuchać, wczuć się w nie: jakie stany, jakie nastroje można w nich poczuć, odkryć. Ostatecznie było interesujące spróbować za pomocą środków scenicznych nadać wierszom takie barwy i cienie, których być może nie podejrzewałbyś, czytając jedynie zapisane słowa.

Cieszę się, że mam okazję zetknąć się z twórczością tego niezwykłego poety. Serdecznie dziękuję żonie Valdemarasa Kukulas, Deimantė, za jej pomoc i zaufanie. Jestem wdzięczny Wileńskiemu Teatrowi „Lėlė” i jego zespołowi za możliwość ponownego tworzenia w nim po dłuższej przerwie. W 2009 roku w tym teatrze stworzyłem swój pierwszy spektakl poetycki „Żelazo i srebro” na podstawie wierszy poety Vladasa Šimkusa. Nawiasem mówiąc, spektakl wciąż żyje, jest grany i nadal przyciąga piękną i liczną publiczność. Ciekawy zbieg okoliczności – Vladas Šimkus i Valdemaras Kukulas byli dobrymi przyjaciółmi, a nawet sąsiadami. Mam więc nadzieję, że ich przyjaźń i sąsiedztwo będą kontynuowane również w repertuarze tego teatru.